Draai je tablet om verder te gaan.

5 Werk en inkomen

Regels op je werk

1 De kennis

1

Kijk en luister naar de video. Lees mee met de tekst.

Een arbeidsovereenkomst

Als je gaat werken, dan sluit je een arbeidsovereenkomst af met je werkgever. Je maakt dan afspraken met elkaar en die staan in de arbeidsvoorwaarden. Er zijn twee soorten arbeidsvoorwaarden: primaire en secundaire. In de primaire arbeidsvoorwaarden staan de belangrijkste dingen zoals de werktijden, de vakantiedagen en je salaris. Het salaris dat je afspreekt met je werkgever is het brutoloon. Je krijgt alleen op je rekening het nettoloon gestort. Dat komt omdat er nog belastingen en sociale premies vanaf gaan. Je werkgever draagt dit af aan de overheid en de overheid gebruikt dit onder andere om de uitkeringen voor mensen die niet werken te kunnen betalen. De secundaire arbeidsvoorwaarden, dat zijn de extra’s. Zoals bijvoorbeeld een auto van de zaak, een laptop of een studie die je mag volgen.

De meeste afspraken komen uit de collectieve arbeidsovereenkomst (cao). Dit is een overeenkomst die geldt voor iedereen die werkzaam is binnen een bepaalde bedrijfstak, zoals bijvoorbeeld het onderwijs of de horeca. De cao-afspraken zijn gemaakt door vakbonden en organisaties van werkgevers. Een vakbond is een vereniging waar werknemers lid van kunnen zijn. Vakbonden komen op voor de belangen van de werknemers.

2

Kijk en luister naar de video. Lees mee met de tekst.

Soorten banen

Als je gaat werken of je wilt werken, dan kom je op de arbeidsmarkt. Dan heb je de keuze tussen een aantal soorten banen. De meeste mensen hebben of willen een vaste baan. Dat betekent dat er namelijk geen einddatum is en dat geeft meer zekerheid. Er is wel een opzegtermijn. Zowel voor jou als werknemer, als voor de werkgever. Er zijn ook mensen met een tijdelijke baan. Daarbij geldt een afgesproken einddatum. Het kan zijn dat je bijvoorbeeld een jaarcontract hebt. Dat geeft wel minder zekerheid. Eventueel kan het wel zo zijn dat je na de einddatum een vaste baan krijgt aangeboden.

Tot slot is er ook nog een flexibele baan. Mensen die zo’n baan hebben, noem je ook wel flexwerkers. Voor de werkgevers is dit een groot voordeel, want de werknemers werken alleen indien nodig. Ze krijgen dus ook alleen betaald als ze werken. Voorbeelden zijn uitzendwerk en oproepkrachten.

3

Luister naar de tekst en lees mee.

    4

    Zoek moeilijke woorden op in de lijst.

    LINK-KNM-woordenlijst-5-6

    Foutje!

    Er is een fout opgetreden. Probeer het opnieuw.