De Tweede Wereldoorlog in Nederland
In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij wilde met zijn nationaal-socialistische partij niet alleen alle macht in Duitsland maar ook heel Europa onderwerpen. In Hitlers ogen waren de Joden de schuld van alle ellende in Duitsland. Met hen wilde hij afrekenen.
In mei 1940 viel Hitler met zijn goed bewapende legers Nederland binnen. Om snel door te kunnen stoten naar Frankrijk wilde Hitler Nederland in korte tijd veroveren. Toen dat niet vlug genoeg ging, besloot hij Rotterdam te bombarderen. Dat kostte bijna 900 mensenlevens. De stad lag in puin en Nederland gaf de strijd op. Voor de meeste mensen in Nederland viel de bezettingstijd in het begin nogal mee. Maar voor de Joden werd het al snel anders.
Joden moesten vanaf 1941 hun geld en hun bezit inleveren en ze kregen allerlei verboden opgelegd. Ze mochten op het laatst nergens meer komen en niets meer doen. Vanaf mei 1942 moesten ze een Jodenster dragen en twee maanden later begonnen de deportaties. Joodse families werden eerst naar Westerbork gebracht, het kamp op de Drentse hei. Ook Roma en Sinti, toen zigeuners genoemd, werden naar dit kamp gebracht. Vanuit Westerbork gingen ze in goederenwagons naar kampen in Oost-Europa. Daar werden de meeste mensen direct na aankomst vermoord , in gaskamers. De meeste Nederlandse Joden stierven in Auschwitz en Sobibor, in Polen. Sommige kwamen terecht in andere kampen als Theresienstadt, Bergen-Belsen en Ravensbruck. 102.000 Nederlandse Joden zijn er vermoord. Nog geen 5000 overleefden de kampen. Ongeveer 20.000 Joodse mensen hebben de oorlog overleefd door onder te duiken.
Het verzet kwam in Nederland pas goed op gang toen de meeste Joden al waren afgevoerd. In april/mei 1943 was er een grote landelijke staking uit protest tegen het wegvoeren van Nederlandse mannen die in Duitsland dwangarbeid moesten verrichten.
In Nederland werd de sfeer steeds grimmiger. In het begin viel die hele oorlog voor veel mensen nog wel mee, vooral op het platteland. Maar steeds meer kregen de mensen een hekel aan de Duitsers en vooral aan hun helpers, de Nederlandse NSB'ers, die ze als landverraders beschouwden. In de zomer van 1944 leek het einde van de oorlog nabij, kwam er licht aan het einde van de tunnel. De bevrijders waren in aantocht. Toen de Amerikanen, Engelsen en vooral Canadezen Nederland naderden, gingen veel NSB'ers op de vlucht naar Duitsland.
Het lukte in 1944 wel om het zuiden van Nederland te bevrijden na zware strijd in Zeeland, Brabant en Limburg. Voor het westen van Nederland brak de zwaarste periode aan, de hongerwinter. Meer dan 20.000 mensen stierven van honger en uitputting, vooral in de grote steden. Voedselpakketten uit de lucht maakten eind april, begin mei een eind aan de honger. Een paar dagen later volgde de bevrijding, dat werd een langdurig en uitbundig feest. Maar niet voor iedereen. Langzamerhand werd duidelijk hoeveel verdriet de oorlog had veroorzaakt.